Home Басты жазба Көрісу күні – қазақтың ежелгі амандық дәстүрі

Көрісу күні – қазақтың ежелгі амандық дәстүрі

13

Қазақстанның батыс өңірінде ерекше мәнге ие болған, кейінгі жылдары бүкіл ел көлемінде кеңінен аталып өтетін мерекелердің бірі – Көрісу күні. Бұл күн жыл сайын 14 наурызда тойланып, қазақ халқының бауырмалдық, сыйластық және бірлік құндылықтарын айқындайтын көне дәстүрдің жалғасы саналады. Халық арасында бұл мереке «Амал мерекесі» деп те аталады.

Дәстүрдің тарихи тамыры

Көрісу күнінің тарихы өте тереңде жатыр. Көшпелі өмір салтын ұстанған қазақ қоғамында қыстың ұзақ әрі ауыр болуы адамдардың бір-бірімен жиі араласуына мүмкіндік бермейтін. Қар еріп, күн жылынып, көктемнің алғашқы лебі сезілген шақта адамдар бір-бірінің амандығын біліп, арнайы барып көрісетін болған.

Сондықтан 14 наурыз – қыс аман өтіп, көктемге жеткеннің белгісі ретінде қабылданған. Бұл күні адамдар бір-бірімен қол алысып, құшақтасып:
«Бір жасыңмен!», «Жасың құтты болсын!» деп тілек айтады.

Көрісудің мәні мен мағынасы

Көрісу күні тек амандасу рәсімі ғана емес, ол – адамдар арасындағы ренішті ұмытып, жаңа жылды таза көңілмен бастауға шақыратын рухани дәстүр. Бұл күні:

үлкендерге арнайы барып сәлем беру;

ағайын-туысты аралау;

өкпе-ренішті кешіру;

ақсақалдардан бата алу

сияқты салттар орындалады.

Қазақ мәдениетінде үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсету маңызды. Сондықтан жастар алдымен ауылдың қарияларына барып, қол алысып, көріседі. Бұл – үлкенді сыйлаудың көрінісі.

Бүгінгі қоғамдағы жаңғыруы

Соңғы жылдары Көрісу күні Қазақстанның көптеген аймақтарында кеңінен атап өтіле бастады. Мектептерде, мәдениет үйлерінде, қоғамдық ұйымдарда ұлттық дәстүрді насихаттайтын іс-шаралар ұйымдастырылады.

Бұл күн Наурыз мейрамы қарсаңындағы рухани дайындық іспетті. Яғни Наурыздың бастауындағы алғашқы мерекелік кезең ретінде қабылданады.

Ұлттық құндылықтың белгісі
Көрісу күні – қазақтың ежелгі амандық дәстүрі

Қазақстанның батыс өңірінде ерекше мәнге ие болған, кейінгі жылдары бүкіл ел көлемінде кеңінен аталып өтетін мерекелердің бірі – Көрісу күні. Бұл күн жыл сайын 14 наурызда тойланып, қазақ халқының бауырмалдық, сыйластық және бірлік құндылықтарын айқындайтын көне дәстүрдің жалғасы саналады. Халық арасында бұл мереке «Амал мерекесі» деп те аталады.

Дәстүрдің тарихи тамыры

Көрісу күнінің тарихы өте тереңде жатыр. Көшпелі өмір салтын ұстанған қазақ қоғамында қыстың ұзақ әрі ауыр болуы адамдардың бір-бірімен жиі араласуына мүмкіндік бермейтін. Қар еріп, күн жылынып, көктемнің алғашқы лебі сезілген шақта адамдар бір-бірінің амандығын біліп, арнайы барып көрісетін болған.

Сондықтан 14 наурыз – қыс аман өтіп, көктемге жеткеннің белгісі ретінде қабылданған. Бұл күні адамдар бір-бірімен қол алысып, құшақтасып:
«Бір жасыңмен!», «Жасың құтты болсын!» деп тілек айтады.

Көрісудің мәні мен мағынасы

Көрісу күні тек амандасу рәсімі ғана емес, ол – адамдар арасындағы ренішті ұмытып, жаңа жылды таза көңілмен бастауға шақыратын рухани дәстүр. Бұл күні:

үлкендерге арнайы барып сәлем беру;

ағайын-туысты аралау;

өкпе-ренішті кешіру;

ақсақалдардан бата алу

сияқты салттар орындалады.

Қазақ мәдениетінде үлкенге құрмет, кішіге ізет көрсету маңызды. Сондықтан жастар алдымен ауылдың қарияларына барып, қол алысып, көріседі. Бұл – үлкенді сыйлаудың көрінісі.

Бүгінгі қоғамдағы жаңғыруы

Соңғы жылдары Көрісу күні Қазақстанның көптеген аймақтарында кеңінен атап өтіле бастады. Мектептерде, мәдениет үйлерінде, қоғамдық ұйымдарда ұлттық дәстүрді насихаттайтын іс-шаралар ұйымдастырылады.

Бұл күн Наурыз мейрамы қарсаңындағы рухани дайындық іспетті. Яғни Наурыздың бастауындағы алғашқы мерекелік кезең ретінде қабылданады.

Ұлттық құндылықтың белгісі

Көрісу күні – қазақ қоғамындағы ынтымақ пен татулықтың символы. Ол адамдарды жақындастырып, ұрпақтар арасындағы байланысты нығайтады.

Қазіргі жаһандану дәуірінде мұндай дәстүрлер ұлттық болмысты сақтаудың маңызды тетігі болып отыр. Сондықтан Көрісу күні тек бір аймақтың емес, бүкіл қазақ халқының рухани мерекесіне айналып келеді.

Қорытындылай айтқанда, Көрісу күні – өткен мен бүгінді жалғайтын, адамдарды бір-біріне жақындататын ерекше дәстүр. Бұл күннің басты мәні – амандық сұрасып, мейірім мен татулықты дәріптеу.

Бір жасыңызбен!
Көрісу күні – қазақ қоғамындағы ынтымақ пен татулықтың символы. Ол адамдарды жақындастырып, ұрпақтар арасындағы байланысты нығайтады.

Қазіргі жаһандану дәуірінде мұндай дәстүрлер ұлттық болмысты сақтаудың маңызды тетігі болып отыр. Сондықтан Көрісу күні тек бір аймақтың емес, бүкіл қазақ халқының рухани мерекесіне айналып келеді.

Қорытындылай айтқанда, Көрісу күні – өткен мен бүгінді жалғайтын, адамдарды бір-біріне жақындататын ерекше дәстүр. Бұл күннің басты мәні – амандық сұрасып, мейірім мен татулықты дәріптеу.

Бір жасыңызбен!

Dodanews.kz

Алдыңғы жазбаТаяу Шығыс елдерінен қазақстандықтарды эвакуациялау аяқталғанын хабарлады